اگر فکر میکنید بحثهای زن و شوهری یا کشمکشهای فکری بین زنان و مردان پدیدهای مدرن است، سخت در اشتباهید! کتاب «کلکل قجری» شما را به دل تاریخ پر فراز و نشیب دوران قاجار میبرد تا شاهد یکی از جالبترین و تندترین جدلهای قلمی تاریخ ایران باشید. این اثر که به کوشش فرزانه زینلی گردآوری شده، در واقع بازنشر دو کتاب مشهور دوران قاجار یعنی «تأدیبالنسوان» و «معایبالرجال» است که حالا با حاشیهها و پاورقیهای طنزآمیز و امروزی، دوباره جان گرفتهاند.
ماجرا از یک کتابِ بهظاهر اخلاقی شروع میشود؛ «تأدیبالنسوان» نوشتهی نویسندهای ناشناس (که احتمالاً از ترس هجمهی زنانِ آن دوره ترجیح داده نامش فاش نشود!)، دستورالعملهایی را برای «ادب کردن» زنان به مردان پیشنهاد میدهد. اما این اقدام بیجواب نمیماند. بیبیخانم استرآبادی، از چهرههای پیشرو و جسور آن زمان، با نوشتن «معایبالرجال»، چنان تصویری از رفتارهای ناشایست مردان ترسیم میکند که در تاریخ بیپاسخ میماند. فرزانه زینلی در «کلکل قجری» نه تنها متن اصلی این دو اثر را بازنشر کرده، بلکه با افزودن حاشیههای بانمک و امروزی، فضای سنگین ادبیات قجری را برای خواننده امروز شیرین و قابلفهم کرده است.
«کلکل قجری» تنها یک کتاب طنز یا مجموعهای از جدلهای تاریخی نیست؛ در پسِ این کلکلهای شیرین و لبخندهایی که بر لب خواننده مینشاند، پیامی عمیقتر نهفته است: یادآوریِ این اصل که در دایره انسانیت، ملاک برتری نه جنسیت، که تقوا و اخلاق است (ان اکرمکم عندالله اتقیکم). این کتاب که توسط انتشارات میخ در ۱۶۸ صفحه منتشر شده، فرصتی است برای تامل در روابط زن و مرد در آینه تاریخ، همراه با چاشنی طنزی که هم میخنداند و هم به فکر وامیدارد. اگر به ادبیات طنز، تاریخ قاجار و مباحث جامعهشناختی علاقمندید، این کتاب تجربهای متفاوت و خواندنی برای شماست.
از 0 رای